Szkolenia dedykowane z Drupala: jak planujemy warsztaty na systemie klienta (1–5 dni)

Szkolenia dedykowane z Drupala to warsztaty dopasowane do konkretnego serwisu, zadań uczestników i procesów w projekcie - zamiast ogólnego kursu od podstaw. Drupal może działać w organizacji przez wiele lat, ale wiedza zespołu nie zawsze rozwija się razem z systemem. Odchodzą osoby pamiętające wdrożenie, do projektu dołączają nowi pracownicy, a sposób pracy stopniowo się rozjeżdża. W takiej sytuacji szkolenie powinno dotyczyć realnego serwisu i codziennych zadań uczestników, a nie podręcznikowej instalacji. W artykule pokazuję, jak przygotowujemy i prowadzimy takie szkolenia w Droptica.

W tym artykule:

• Kiedy szkolenie dedykowane z Drupala ma sens?
• Jak zbieramy potrzeby i sprawdzamy poziom uczestników?
• Jak ustalamy zakres i wybieramy środowisko?
• Jak wygląda szkolenie z Drupala w praktyce?
• Ile trwa szkolenie dedykowane z Drupala?
• Jak wyglądał warsztat dla organizacji publicznej?
• Co uczestnicy dostają po szkoleniu?
• Czego szkolenie nie zastąpi?
• Jakie pytania najczęściej padają przed szkoleniem dedykowanym z Drupala?

Kiedy szkolenie dedykowane z Drupala ma sens?

Do Droptica trafia zwykle od dwóch do sześciu zapytań rocznie o szkolenia przygotowane dla konkretnego zespołu. Najczęściej pytają duże organizacje samorządowe i firmy, które już korzystają z Drupala - to typowe zapytania o szkolenie Drupal dla firmy z wieloletnim systemem. Mają osoby odpowiedzialne za obsługę lub rozwój serwisu, ale potrzebują uporządkować wiedzę i sposób pracy.

Najczęstsze sytuacje wyglądają podobnie:

• system został wdrożony kilka lat wcześniej,
• ważna wiedza pozostaje w głowach osób, które odchodzą albo zmieniają rolę,
• do projektu dołączają osoby bez doświadczenia z Drupalem,
• redaktorzy, administratorzy lub developerzy pracują według różnych zasad,
• zespół ma konkretny problem z konfiguracją, aktualizacjami, publikacją treści, bezpieczeństwem albo wydawaniem nowych wersji.

To rzadko jest wyłącznie problem z obsługą panelu. Częściej brakuje wspólnego i powtarzalnego sposobu pracy z wieloletnim systemem. Otwarty kurs może dobrze wprowadzić do Drupala, ale nie pokaże uczestnikom, dlaczego ich serwis ma określone moduły, role, wyjątki i zależności.

Przeczytaj też: Tworzenie treści w Drupalu - moduł Paragraphs oraz Szybki sposób na edycję i dostosowanie paragrafu w Drupalu.

Jak zbieramy potrzeby i sprawdzamy poziom uczestników?

Programu nie zaczynamy od gotowej listy tematów. Najpierw rozmawiamy z osobami, które mają wziąć udział w szkoleniu. Pytamy o ich codzienne zadania, poziom samodzielności i sytuacje, w których praca z Drupalem się zatrzymuje albo wymaga pomocy bardziej doświadczonej osoby.

Nie prosimy wyłącznie o samoocenę w skali od 1 do 5. Taka liczba niewiele mówi bez kontekstu. Administrator, który dobrze radzi sobie z użytkownikami i treścią, może nigdy nie pracować z synchronizacją konfiguracji. Developer znający PHP może z kolei nie rozumieć modelu encji, pamięci podręcznej (cache) albo przepływu publikacji w konkretnym serwisie.

Przed ułożeniem programu zbieramy między innymi:

• wersję Drupala i historię ważniejszych aktualizacji,
• role uczestników oraz ich zadania w projekcie,
• listę używanych modułów,
• informację o kodzie własnym,
• opis środowisk deweloperskich, testowych i produkcyjnych,
• przykłady problemów powtarzających się w codziennej pracy,
• oczekiwany poziom samodzielności po szkoleniu.

Jeśli temat dotyczy administracji, punktem wyjścia może być również obecny model ról i uprawnień w Drupalu. Innych ćwiczeń potrzebuje redaktor, innych administrator serwisu, a jeszcze innych zespół odpowiedzialny za kod i wdrożenia. Dlatego w jednym cyklu często planujemy osobne bloki, na przykład szkolenie administratorów Drupala i szkolenie developerów Drupala.

Jak ustalamy zakres i wybieramy środowisko?

Zakres ustalamy wspólnie z uczestnikami. Może obejmować administrację, publikację treści, site building, konfigurację, bezpieczeństwo, theming, development, Webform albo proces wydawania kolejnych wersji. W programie zostają te obszary, które uczestnicy wykorzystają w swoim projekcie.

Drugą ważną decyzją jest wybór środowiska do ćwiczeń. Możemy pracować na czystej instalacji Drupala albo na bezpiecznej kopii systemu klienta, jeśli pozwalają na to zasady dostępu i poufności. Gdy jest to możliwe, preferujemy drugi wariant.

Czysty Drupal dobrze nadaje się do wyjaśnienia podstaw, bo nie zawiera historycznych wyjątków. Kopia systemu klienta daje jednak uczestnikom to, czego potrzebują najbardziej: kontakt z ich konfiguracją, modułami i procesami. Mogą przećwiczyć zadania, które czekają na nich po powrocie do pracy, bez wykonywania ćwiczeń na produkcji.

Przed szkoleniem potwierdzamy więc:

• temat i kolejność bloków,
• środowisko używane do ćwiczeń,
• wymagane dostępy i narzędzia,
• skład grupy oraz role uczestników,
• problemy, które warto odtworzyć podczas warsztatu.

Jak wygląda szkolenie z Drupala w praktyce?

Preferujemy stacjonarne warsztaty Drupal, ponieważ łatwiej wtedy pracować w trybie warsztatowym i reagować na pytania całej grupy. Uczestnicy wykonują zadania na własnych komputerach, a prowadzący może od razu zobaczyć, gdzie pojawia się blokada. Slajdy są materiałem pomocniczym, nie główną treścią dnia.

Typowy blok szkoleniowy składa się z krótkiego wprowadzenia, pokazu w systemie i samodzielnego ćwiczenia. Następnie omawiamy rezultat, błędy i warianty spotykane w projekcie klienta. Jeśli pytanie uczestnika odsłania ważny problem w konfiguracji albo procesie, zatrzymujemy się przy nim zamiast kurczowo trzymać się prezentacji.

Taki sposób pracy ma dwie zalety. Po pierwsze, prowadzący widzi faktyczny poziom grupy, a nie deklaracje zebrane przed szkoleniem. Po drugie, uczestnicy od razu łączą nową wiedzę z systemem, którym zajmują się na co dzień.

Przy szkoleniach dotyczących utrzymania warto zestawić warsztat z konkretnymi procedurami, na przykład kontrolą dostępnych aktualizacji. Więcej o tym procesie opisujemy w poradniku o przygotowaniu aktualizacji wersji Drupala.

Ile trwa szkolenie dedykowane z Drupala?

Minimalny czas to jeden dzień. Taki format ma sens przy wąskim temacie, jasno określonej grupie i podobnym poziomie uczestników. Przykładem może być warsztat z jednego modułu, procesu publikacji albo wybranego elementu zarządzania konfiguracją.

Najdłuższe szkolenia, które prowadziliśmy, trwały cztery lub pięć dni. Tyle czasu potrzeba, gdy zespół chce przejść cały proces wydawania wersji albo połączyć kilka obszarów, na przykład konfigurację, release i pracę z modułem biznesowym. Dłuższy cykl pozwala też wracać do zadań, stopniowo zwiększać ich trudność i sprawdzić, czy uczestnicy potrafią wykonać proces samodzielnie.

O długości nie decyduje sama liczba tematów. Znaczenie mają również:

• liczba i poziom uczestników,
• stopień skomplikowania systemu,
• praca na czystej instalacji albo kopii projektu,
• liczba ćwiczeń,
• potrzeba przejścia procesu od początku do końca.

Jak wyglądał warsztat dla organizacji publicznej?

Podczas jednego ze szkoleń dla organizacji publicznej przeszliśmy z zespołem cały proces wydawania nowej wersji oprogramowania. Temat obejmował zarządzanie konfiguracją, rozdzielenie ustawień dla środowisk deweloperskiego, testowego i produkcyjnego oraz konfigurację modułu Webform.

Nie było to ćwiczenie przygotowane wyłącznie na potrzeby kursu. Uczestnicy pracowali nad procesem, który później wracał podczas utrzymania serwisu. Dzięki temu mogli zobaczyć nie tylko kolejne kliknięcia i polecenia, ale też zależności między konfiguracją, testami i wdrożeniem.

Takie przykłady są najcenniejsze, bo błędy wychodzą w bezpiecznych warunkach. Zespół może przeanalizować ich przyczynę, powtórzyć zadanie i zapisać ustalony sposób postępowania, zanim wykona podobną operację przy prawdziwym wydaniu.

Co uczestnicy dostają po szkoleniu?

Po zakończeniu uczestnicy otrzymują materiały PDF ze slajdami i teorią oraz certyfikat ukończenia szkolenia. Materiały pomagają odtworzyć pojęcia i kolejność działań, ale nie są najważniejszym rezultatem.

Najwięcej zostaje w sposobie pracy zespołu. Po dobrze przeprowadzonym szkoleniu uczestnicy powinni:

• sprawniej radzić sobie z problemami występującymi w ich projekcie,
• samodzielnie wykonywać przećwiczone zadania administracyjne lub techniczne,
• rozumieć skutki zmian w konfiguracji,
• wiedzieć, kiedy mogą działać sami, a kiedy potrzebują konsultacji,
• używać wspólnego języka i uzgodnionych praktyk.

Efekt widać następnego dnia, gdy zespół wraca do swojego serwisu. Nie chodzi o abstrakcyjną wiedzę o CMS-ie, lecz o większą samodzielność w określonych zadaniach.

Czego szkolenie nie zastąpi?

Szkolenie nie spłaci długu technicznego i nie zmieni juniora w seniora w dwa dni. Nie zastąpi też stałego utrzymania, audytu ani developmentu. Jego celem jest nauczenie zespołu lepszej pracy z obecnym systemem i pokazanie, które działania zespół może wykonywać samodzielnie.

Warsztat na kopii projektu często ujawnia tematy wykraczające poza program: zaległe aktualizacje, niespójną konfigurację, ryzyka bezpieczeństwa albo brak procedury wydawania zmian. Warto je zapisać i ocenić osobno. Nie należy próbować naprawić całego systemu w czasie przeznaczonym na naukę.

Według naszego dotychczasowego doświadczenia mniej więcej połowa klientów po szkoleniu decyduje się na dalszą pracę z Droptica, na przykład audyt, uporządkowanie konfiguracji, upgrade albo stałe wsparcie. Wynika to z tematów zauważonych podczas ćwiczeń, a nie z dokładania sprzedażowej prezentacji do programu. Jeśli zespół potrzebuje stałej pomocy, osobnym krokiem może być wsparcie i utrzymanie Drupala.

Przeczytaj też: Zespół deweloperski czy wsparcie: jaką usługę wybrać dla swojej strony oraz Wsparcie dla gotowych stron internetowych.

Jakie pytania najczęściej padają przed szkoleniem dedykowanym z Drupala?

Poniższe odpowiedzi podsumowują decyzje, które najczęściej pojawiają się przed przygotowaniem programu.

Czy szkolenie musi odbywać się stacjonarnie?

Preferujemy pracę stacjonarną, szczególnie przy warsztatach opartych na systemie klienta. Ułatwia ona wspólne wykonywanie ćwiczeń i szybkie wyjaśnianie blokad. Format ustalamy jednak razem z zespołem po zebraniu potrzeb i sprawdzeniu warunków organizacyjnych.

Czy uczestnicy muszą znać Drupala?

Nie wszyscy muszą mieć ten sam poziom, ale duże różnice utrudniają pracę grupy. Dlatego przed szkoleniem pytamy o role i zadania uczestników. Jeśli jedna grupa obejmuje początkujących redaktorów i doświadczonych developerów, zwykle lepiej rozdzielić program na osobne bloki.

Czy można ćwiczyć na systemie klienta?

Tak, jeśli klient może udostępnić bezpieczną kopię oraz potrzebne informacje o projekcie. Nie wykonujemy ćwiczeń na środowisku produkcyjnym. Gdy dostęp do projektu jest niemożliwy, odtwarzamy potrzebne elementy na przygotowanej instalacji Drupala.

Czy jeden dzień wystarczy?

Tak, jeśli temat jest wąski i kończy się konkretną umiejętnością. Przy całym procesie wydawania wersji, kilku rolach uczestników albo połączeniu administracji z developmentem lepiej zaplanować kilka dni.

Chcesz szkolenie dedykowane z Drupala dla swojego zespołu?

Ten artykuł opiera się na naszym doświadczeniu ze szkoleniami dla firm i instytucji publicznych, które już korzystają z Drupala. Podczas jednego z warsztatów dla organizacji publicznej przeszliśmy z zespołem cały proces wydawania nowej wersji oprogramowania - od zarządzania konfiguracją, przez podział ustawień dla środowisk deweloperskiego, testowego i produkcyjnego, po konfigurację Webform. Uczestnicy pracowali na procesie używanym później w codziennym utrzymaniu serwisu, a nie na ćwiczeniu przygotowanym wyłącznie na potrzeby kursu.

Zacznij od zebrania trzech informacji: kto ma uczestniczyć, z jakimi zadaniami zespół ma dziś problem i co powinien umieć po szkoleniu. Na stronie szkoleń z Drupala w Droptica znajdziesz dostępne tematy i punkt wyjścia do rozmowy o programie. Najpierw zbierzemy kontekst techniczny i role uczestników, a potem zaproponujemy szkolenie Drupal dla zespołu dopasowane do zakresu, formatu i liczby dni.