WordPress a Drupal – porównanie 5 kluczowych narzędzi i ich odpowiedników

Przejście z WordPressa na Drupala budzi wiele obaw. Czy migracja nie będzie zbyt skomplikowana? Czy znajdę odpowiedniki narzędzi, z których korzystam na co dzień? W tym artykule porównuję pięć najważniejszych narzędzi WordPress z ich odpowiednikami w Drupalu: Custom Post Types, ACF, WP Query, WP Forms oraz Page Buildery typu Elementor. Przy każdym z nich pokazuję, jak wygląda praca w Drupalu na konkretnych przykładach i demo w Drupal CMS. Po przeczytaniu tego wpisu zobaczysz, że Drupal wcale nie jest trudny, a koncepcje znane z WordPressa przenoszą się na Drupala niemal jeden do jednego. Zapraszam do przeczytania wpisu lub obejrzenia odcinka z cyklu Nowoczesny Drupal.

W tym artykule:

• Dlaczego warto rozważyć przejście na Drupala?
• Custom Post Types a encje w Drupalu
• ACF a Fields API - rozszerzanie typów treści o dodatkowe pola
• WP Query a moduł Views - wyświetlanie list treści
• WP Forms a moduł Webform - tworzenie formularzy
• Page Buildery - Elementor a opcje w Drupalu
• Drupal Core, Drupal CMS i dystrybucje - co wybrać na start?
• Porównanie narzędzi WordPress i Drupal - kluczowe parametry
• Kiedy wybrać Drupala, a kiedy WordPress?
• WordPress a Drupal – podsumowanie

Dlaczego warto rozważyć przejście na Drupala?

Zanim przejdziemy do szczegółowych porównań poszczególnych narzędzi, warto odpowiedzieć na pytanie, dlaczego w ogóle warto rozważyć Drupala jako następcę WordPressa. Szczególnie, jeśli planujesz rozwój swojej strony czy aplikacji webowej przez najbliższe 3 lata lub więcej.

Po pierwsze, Drupal jest zbudowany na nowoczesnych komponentach Symfony i współczesnych bibliotekach PHP. To oznacza lepszą architekturę kodu. W WordPressie często znajdziesz pliki PHP, w których kod jest przemieszany z HTML. Wystarczy zajrzeć do pliku wp-login, aby zobaczyć ten problem. W Drupalu kod jest czysto rozdzielony: osobno PHP, osobno HTML, osobno szablony Twig. Taka separacja ułatwia utrzymanie i rozwój projektu w dłuższej perspektywie.

Po drugie, bezpieczeństwo. Nie bez powodu Unia Europejska, banki i instytucje rządowe wybierają właśnie Drupala. System przechodzi rygorystyczne audyty bezpieczeństwa i jest regularnie aktualizowany pod kątem luk. Po trzecie, Drupal to system w pełni open source - wszystkie moduły w oficjalnym repozytorium Drupal.org są darmowe. To istotna różnica w porównaniu z WordPressem, gdzie za większość zaawansowanych wtyczek trzeba płacić.

Po czwarte, Drupal oferuje znacznie lepsze możliwości rozwoju długoterminowego. System jest zaprojektowany z myślą o złożonych projektach, które będą się rozwijać przez lata. A co najważniejsze - jeśli znasz WordPressa, przejście nie będzie trudne, bo koncepcje w obu systemach są bardzo podobne, a interfejs Drupala przypomina to, co już znasz.

Przeczytaj również: Jak przenieść stronę z WordPressa na Drupala? Przewodnik krok po kroku

Custom Post Types a encje w Drupalu

Pierwszym porównaniem są Custom Post Types z WordPressa oraz encje w Drupalu. Między tymi dwoma systemami istnieje dość duża różnica w sposobie myślenia o danych. W WordPressie jest Custom Post Types i w zasadzie na tym opiera się cała struktura treści. W Drupalu natomiast wszystko bazuje na encjach (entities), które dzielą się na dwa główne typy: encje typu content (do przechowywania treści) i encje typu config (do przechowywania konfiguracji).

Od strony technicznej encja to klasa PHP, do której są powiązane tabele w bazie danych. W Drupalu możesz tworzyć wiele typów encji, a każdy typ może mieć podtypy - wewnętrznie nazywane bundle. Kilka typów encji dostajesz już z rdzeniem systemu. Encja User służy do przechowywania danych o użytkownikach: kto może się zalogować, jaki ma e-mail, jakie hasło. Encja Node to główna encja do przechowywania treści i właśnie ona może mieć wiele podtypów - na przykład node typu blog post, page, oferta pracy, ogłoszenie czy samochód, zależnie od specyfiki danej strony. Encja File przechowuje pliki i media, Term służy do trzymania kategorii i tagów, a Comment obsługuje komentarze.

Kluczowe jest to, że podtypów encji Node można mieć nieskończenie wiele i wszystkie tworzy się w Drupalu przez interfejs graficzny, nie trzeba pisać żadnego kodu PHP. Co więcej, dodatkowe moduły mogą wprowadzać własne typy encji. Na przykład po zainstalowaniu modułu Commerce pojawią się encje takie jak Product, Order i kilka innych. Jest też moduł ECK (Entity Construction Kit), który pozwala tworzyć zupełnie nowe typy encji klikając w panelu administracyjnym Drupala - bez programowania. Te nowe encje od razu tworzą odpowiednie struktury w bazie danych i współpracują z modułami Fields oraz Views, o których opowiem za chwilę.

Jak wygląda tworzenie nowego typu treści w Drupal CMS?

W Drupal CMS w wersji 1.1.1 (opartym na Drupal Core 11.1) po przejściu do sekcji Content Types widoczne są już gotowe podtypy encji Node, które dostarczane są z Drupal CMS. Aby utworzyć nowy typ, wystarczy kliknąć przycisk dodawania i wpisać nazwę - w moim przykładzie był to „Samochód” (Car).

Po zapisaniu nowy typ natychmiast pojawia się na liście. Następnie przez zakładkę Manage Fields można dodawać do niego kolejne pola. W demo dodałem pole „Kolor samochodu” jako listę wyboru (select) z opcjami: czarny, czerwony, biały i inne. Drupal automatycznie tworzy nazwy maszynowe (identyfikatory zapisywane w bazie danych) na podstawie etykiet, choć można je też ręcznie nadpisać. Po ustawieniu pola jako wymagane i zapisaniu zmian, formularz do tworzenia nowych samochodów był gotowy od razu.

Utworzyłem testową treść - “BMW w kolorze czarnym” - i po zapisaniu wpis pojawił się na liście wszystkich treści w Drupalu. Co istotne, listę tę można od razu filtrować po typie zawartości, wybierając na przykład tylko “samochody”. Cały proces od utworzenia nowego typu treści po dodanie pierwszego wpisu zajął dosłownie kilka minut, bez napisania choćby jednej linii kodu.

ACF a Fields API - rozszerzanie typów treści o dodatkowe pola

Drugie porównanie dotyczy ACF (Advanced Custom Fields) z WordPressa oraz Fields API w Drupalu. W WordPressie prawdopodobnie korzystasz z wtyczki ACF, żeby dodawać niestandardowe pola do typów treści. W Drupalu Fields jest wbudowane bezpośrednio w rdzeń systemu, więc nie musisz instalować żadnych dodatkowych modułów. Dzięki temu, że Fields API jest częścią rdzenia, działa stabilnie - jest rozwijane i testowane razem z innymi wbudowanymi modułami Drupala.

Sam interfejs dodawania pól w Drupalu wygląda bardzo podobnie do ACF. Masz do dyspozycji te same podstawowe typy pól: tekst, liczba, data, plik, obraz czy lista wyboru. Dokładnie tak jak w przykładzie z samochodem, który pokazałem powyżej - przejście do Manage Fields i dodanie nowego pola to kwestia kilku kliknięć. Istnieją również moduły rozszerzające listę dostępnych typów pól. Na przykład moduł Address Field dodaje pole typu adres, co jest przydatne przy projektach wymagających przechowywania danych lokalizacyjnych.

Tym, co wyróżnia podejście Drupala, jest fakt, że Fields API współpracuje bezpośrednio z encjami i modułem Views. Właśnie to powiązanie, że to wszystko działa razem ze sobą, daje ogromne możliwości budowania naprawdę zróżnicowanych struktur danych i wyświetlania tych danych na wiele sposobów.

WP Query a moduł Views - wyświetlanie list treści

Trzecie porównanie to WP Query i moduł Views. W WordPressie, gdy chcesz wyświetlić niestandardową listę postów danego typu, musisz pisać kod PHP z użyciem WP Query. W Drupalu masz moduł Views, który jest wizualnym edytorem zapytań SQL do bazy danych. Wszystko robisz przez interfejs graficzny, klikając - bez pisania ani jednej linii kodu PHP.

Views jest wbudowany w rdzeń Drupala i nie wymaga instalowania żadnych dodatkowych modułów. Od razu masz do wyboru sporo opcji formatowania wyników: wyświetlanie jako tabela, lista, grid czy jeszcze inne układy. Istnieją też dodatkowe moduły rozszerzające Views o nowe formaty - na przykład moduł Slider, który pozwala prezentować dane w formie karuzeli obrazków.

Co ważne, z Views mogą korzystać nie tylko web developerzy czy site builderzy. Moduł jest na tyle intuicyjny, że można nauczyć jego obsługi redaktorów treści, marketerów czy osoby z działu HR, aby te osoby samodzielnie tworzyły widoki, dodatkowe raporty i zestawienia danych.

Jak wygląda tworzenie widoku w module Views?

Tworzenie widoku odbywa się w sekcji Struktura → Views w Drupalu. Na liście widać, że sam Drupal już korzysta z Views do wyświetlania swoich wewnętrznych stron - na przykład strona z listingiem treści (Content) to też widok zbudowany w module Views, podobnie jak strona z listą użytkowników.

Przy tworzeniu nowego widoku pierwszym krokiem jest wybór encji. Na liście dostępne są różne opcje: content (czyli encja Node), users, media, e-maile i inne typy encji wbudowane w Drupala. W moim przykładzie wybrałem content i ograniczyłem go do podtypu „samochód” - tej encji, którą utworzyłem wcześniej. Ustawiłem wyświetlanie jako tabelę na nowej podstronie.

Następnie dodałem pola do widoku. Encja Node zawsze ma pole title, którego nie można usunąć. Dodałem też pole color (kolor samochodu) oraz datę utworzenia w krótkim formacie. Na dole ekranu od razu widać podgląd wyników.

Szczególnie przydatna okazała się opcja podglądu zapytania SQL. W globalnych ustawieniach Views można włączyć wyświetlanie zapytania, które moduł generuje. Widać wtedy dokładnie, co się dzieje w tle: typ treści jest ustawiony jako car, status jako 1 (opublikowane), a pola pobierane z bazy danych odpowiadają tym, które wybraliśmy w konfiguracji. Można też dodawać relacje - na przykład join do tabeli użytkowników, aby wyświetlić informacje o autorze treści. Takie relacje natychmiast pojawiają się w zapytaniu SQL.

Po zapisaniu widoku skopiowałem ścieżkę URL i otworzyłem ją w przeglądarce. Widok wyświetlił się z domyślną skórką Drupal CMS, prezentując tabelę z samochodami. Oczywiście wygląd zależy od aktywnego motywu (theme) i można go dowolnie zmieniać. Z poziomu wyświetlonej strony można też przejść bezpośrednio do edycji widoku i na przykład dodać nowe kolumny lub zmienić format wyświetlania.

WP Forms a moduł Webform - tworzenie formularzy

Czwarte porównanie dotyczy narzędzi do tworzenia formularzy: WP Forms w WordPress i modułu Webform w Drupalu. W odróżnieniu od Fields API czy Views, Webform nie jest wbudowany w rdzeń Drupala - trzeba go pobrać i zainstalować ze strony Drupal.org. Instalacja jest jednak prosta i standardowa, jak w przypadku każdego modułu drupalowego.

Interfejs tworzenia formularzy w Drupalu w module Webform jest bardzo podobny do tego, co znasz z WordPressa. Masz do dyspozycji builder z różnymi typami pól, możliwości konfiguracji powiadomień e-mail oraz wiele dodatkowych opcji. To, czym Webform się wyróżnia, to zakres zaawansowanych funkcji. Moduł oferuje wielokrokowe formularze, zaawansowane reguły walidacji danych wejściowych oraz integracje z zewnętrznymi systemami.

Webform posiada też bardzo rozbudowany system uprawnień. Możesz precyzyjnie określić, kto może przeglądać, edytować lub usuwać zgłoszenia przesyłane przez formularze. Do tego dochodzi zaawansowany eksport danych, dzięki któremu możesz przekazywać zebrane dane do dalszego przetwarzania w innych narzędziach. Moduł oferuje też szerokie możliwości integracji z innymi modułami Drupala, co sprawia, że formularze mogą stać się częścią większych przepływów pracy w systemie.

Page Buildery - Elementor a opcje w Drupalu

Piąte porównanie dotyczy Page Builderów. W WordPressie popularnym wyborem jest Elementor. W Drupalu masz do dyspozycji aż pięć opcji budowania stron, z których każda ma inne zastosowanie i inny poziom zaawansowania.

CKEditor

CKEditor to zaawansowany edytor WYSIWYG, który jest wbudowany w Drupala. Domyślnie można go traktować jako zwykły edytor tekstu, ale istnieje sporo modułów, które go rozszerzają, na przykład moduły do szablonów (templates) czy do wstawiania różnych elementów z biblioteki Bootstrap.

Layout Builder

Layout Builder to drugie narzędzie wbudowane bezpośrednio w rdzeń Drupala. Działa podobnie do popularnych Page Builderów - przeciągasz bloki, układasz sekcje, dostosowujesz je, dodajesz sekcje z kolumnami i umieszczasz w nich treści. Layout Builder ma też sporo dodatkowych modułów.

Gutenberg dla Drupala

Jeśli korzystasz z Gutenberga w WordPressie i dobrze się w nim czujesz, to dobra wiadomość - Gutenberg jest dostępny również dla Drupala jako dodatkowy moduł. Możesz go zainstalować i korzystać ze znanego edytora blokowego bezpośrednio w środowisku Drupala.

Paragraphs

Paragraphs to modułowe podejście do budowania treści, gdzie każdy element strony jest osobnym „paragrafem”, który można układać i konfigurować niezależnie. Ten moduł jest wykorzystywany m.in. w dystrybucji Droopler stworzonej przez Droptica.

Drupal Canvas (poprzednio Experience Builder)

Experience Builder, czyli Drupal Canvas, to stosunkowe nowe narzędzie, nad którym cały czas trwają prace rozwojowe. Rozwiązanie wprowadza jeszcze bardziej zaawansowane możliwości tworzenia stron i layoutów.

Drupal Core, Drupal CMS i dystrybucje - co wybrać na start?

Przy pierwszym kontakcie z Drupalem warto zrozumieć trzy warstwy, na których możesz budować swój projekt. Każda z nich oferuje inny poziom gotowości i wymaga innego nakładu konfiguracji.

Drupal Core - rdzeń systemu

Drupal Core to podstawowy, „surowy” system z najważniejszymi modułami wbudowanymi, takimi jak Views i Fields. Wymaga konfiguracji od podstaw.

Drupal CMS - system gotowy do użycia

Drupal CMS to nowość z początku 2025 roku, kiedy została wydana wersja 1.0. To rdzeń Drupala powiększony o około 100 dodatkowych modułów, które są już skonfigurowane i gotowe do pracy. Po instalacji masz od razu przygotowane typy danych (encje Node), widoki, konfigurację modułów i sporo funkcji gotowych do użycia. Wszystko zostało przygotowane przez specjalistów od Drupala, dzięki czemu system jest gotowy do użycia od pierwszego uruchomienia. Drupal CMS można traktować jako oficjalną dystrybucję stworzoną przez twórców Drupala.

Dystrybucje - gotowe systemy na konkretne potrzeby

Dystrybucje Drupala to jeszcze bardziej zaawansowane, kompletne systemy zbudowane na Drupalu i dostosowane do konkretnych zastosowań. Na przykład Droopler to dystrybucja stworzona przez Droptica do budowania stron firmowych. Zawiera gotowe typy treści, Page Buildery, komponenty wizualne, gotową skórkę frontendową, która od razu po instalacji ładnie wygląda, system do zarządzania mediami oraz narzędzia do SEO.

Open Intranet to kolejna dystrybucja od Droptica - wewnętrzny portal dla pracowników zawierający newsy, bazę dokumentów, bazę wiedzy, katalog pracowników i sporo innych funkcji. Obie dystrybucje są dostępne jako open source i gotowe do użycia od razu po instalacji.

Oprócz tych dwóch dystrybucji na stronie Drupal.org znajdziesz wiele innych, tworzonych przez firmy z całego świata. Można je pobrać za darmo, przetestować i zobaczyć, jakie gotowe systemy publikują programiści i agencje drupalowe. Jeśli znasz Linuxa, to dystrybucje Drupala można porównać do dystrybucji linuksowych: mamy jądro (kernel) Linuxa i bazujące na nim dystrybucje jak Ubuntu, Red Hat czy Fedora. Podobnie w świecie Drupala istnieje rdzeń systemu i dystrybucje zbudowane na jego podstawie.

Porównanie narzędzi WordPress i Drupal - kluczowe parametry

Porównajmy teraz omawiane narzędzia pod względem kilku istotnych parametrów, które mogą pomóc w podjęciu decyzji o migracji.

Łatwość nauki. Dla osób znających WordPressa wszystkie omawiane narzędzia drupalowe - encje, Fields API, Views, Webform czy Layout Builder - będą bardzo podobne pod względem koncepcji i interfejsu. Osoba pracująca wcześniej z WordPressem może się łatwo odnaleźć w Drupalu.

Funkcjonalność wbudowana w system. Tutaj Drupal zdecydowanie prowadzi. Fields API, Views i Layout Builder są częścią rdzenia systemu, więc nie trzeba instalować żadnych dodatkowych modułów ani płacić za wtyczki. W WordPress ACF, zaawansowane wersje WP Query czy Page Buildery to osobne, często płatne pluginy.

Elastyczność i możliwości konfiguracji. Drupal daje znacznie więcej opcji, co jest często przydatne, szczególnie przy dużych projektach.

Łatwość utrzymania. Drupal ma przewagę dzięki temu, że więcej modułów jest wbudowanych w rdzeń. Nie musisz się martwić o utrzymanie dodatkowych wtyczek czy modułów, a także o kompatybilność między nimi.

Początkowa prostota. To jedyny obszar, gdzie WordPress może mieć przewagę. Mniejsza liczba opcji na starcie sprawia, że ktoś może się szybciej wdrożyć. Ale właśnie dlatego powstał Drupal CMS, żeby te opcje były już gotowe i skonfigurowane od razu po instalacji, co znacząco ułatwia wejście w świat Drupala.

Kiedy wybrać Drupala, a kiedy WordPressa?

Drupal będzie lepszym wyborem, gdy potrzebujesz zaawansowanych struktur danych i relacji między treściami. Sprawdzi się też, gdy planujesz skalowalny projekt z wieloma typami użytkowników i złożonym systemem uprawnień. To dobre podejście, gdy wolisz mieć więcej funkcji wbudowanych w sam system, zamiast polegać na dziesiątkach zewnętrznych pluginów. Drupal będzie też lepszym wyborem dla projektów, gdzie ważne są bezpieczeństwo i stabilność. Właśnie dlatego jest wybierany przez banki, organizacje rządowe czy Unię Europejską.

Z kolei WordPress może się lepiej sprawdzić, jeśli masz bardzo prosty blog lub małą stronę wizytówkę, która składa się z kilku podstron i nie wymaga zaawansowanych funkcji. To świetna opcja również w sytuacji, kiedy wiesz, że nie będziesz rozbudowywać tej strony w przyszłości - postawisz ją i zapomnisz o niej.

Co ważne, oba systemy działają na tej samej technologii hostingowej: język PHP i baza danych MariaDB. Przejście z jednego systmu na drugi nie wymaga więc zmiany infrastruktury serwerowej.

WordPress a Drupal – podsumowanie

Jeśli znasz WordPressa, przejście na Drupala nie będzie tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Koncepcje w obu systemach są bardzo zbliżone: Custom Post Types odpowiadają encjom (z dużo większymi możliwościami), ACF ma swój odpowiednik w Fields API wbudowanym w rdzeń, WP Query zastępuje wizualny moduł Views, WP Forms odpowiada moduł Webform, a Elementor można zastąpić jedną z pięciu opcji - CKEditorem, Layout Builderem, Gutenbergiem, modułem Paragraphs lub Drupal Canvas.

Kluczowa przewaga Drupala polega na tym, że większość tych narzędzi jest wbudowana w rdzeń systemu. Nie musisz instalować osobnych, płatnych wtyczek, a cały ekosystem jest testowany i rozwijany jako spójna całość. Dzięki temu Drupal sprawdza się szczególnie dobrze w projektach, które będą się rozwijały przez lata. A zaczynając od Drupal CMS, masz system gotowy do użycia od pierwszego dnia.

Jeśli rozważasz zmianę z WordPressa na Drupala lub potrzebujesz wsparcia w tym procesie, zapraszamy do kontaktu. Nasz zespół ekspertów z agencji Drupala pomoże przeprowadzić Ci migrację i wykorzystać pełen potencjał Drupala w Twoim projekcie.

Ten artykuł powstał na bazie materiału wideo. Zapraszamy do subskrybowania kanału Nowoczesny Drupal, gdzie regularnie publikujemy nowe filmy. Nasi eksperci prezentują narzędzia i funkcje, które pomogą Ci wykorzystać pełen potencjał Drupala.